Mega lotnisko - Globtrotuar

Przejdź do treści

Menu główne:

Mega lotnisko

PODRÓŻE > AZJA > TURCJA
Turcja niewątpliwie ma potencjał by być regionalnym liderem co zawdzięcza zarówno swojemu potencjałowi demograficznemu (83 mln mieszkańców), strategicznemu położeniu (pogranicze Azji i Europy + Bosfor) oraz drugiej co do wielkości, w strukturze NATO, armii. O sile Turcji decyduje również jej potencjał gospodarczy w tym prężna branża turystyczna, z której usług co roku korzysta od 25 do 30 milionów zagranicznych gości. Większość z nich dociera do Turcji drogą powietrzną, często na pokładach rodzimego przewoźnika czyli Turkish Airlines.
Linie te oferują regularne połączenia z Europą, Bliskim i Dalekim Wschodem, Ameryką Północną i Południową oraz Afryką, prowadząc regularne loty  do 311 miast w 124 krajach.

Flota Turkish liczy obecnie ponad 300 (!) samolotów pasażerskich wśród których dominują Boiengi 737 i Airbusy 320/330. Dla porównania flota LOT-u to zaledwie 80 samolotów pasażerskich.
Przez dekady główną bazą Turkish oraz największym tureckim lotniskiem był port lotniczy Stambuł-Atatürk położony 15 km na południowy zachód od centrum Stambułu. W połowie pierwszej dekady XXI w. obsługowa on ok. 55 mln pasażerów rocznie (włącznie z pasażerami tranzytowymi) powoli wyczerpując swoje możliwości dalszej rozbudowy i modernizacji.

Mega lotnisko
Ten kto miał okazję być na lotniskach w Pekinie, Dubaju, Tokio czy choćby na londyńskim Heathrow nie powinien być zaskoczony rozmiarami nowego tureckiego lotniska … nie powinien, ale jednak może. O rozmiarach tego kolosa można przekonać się natychmiast po tym gdy koła samolotu dotkną ziemi, a raczej zaraz potem gdy samolot zaczyna powolne kołowanie do jednego z dziesiątek rękawów. W moim przypadku trwało to, z zegarkiem w ręku, 23 minuty (!) pomimo, że ruch na lotnisku był niewielki. Rzecz w tym, że obszar lotniska - pasy, płyty postojowe, drogi dojazdowe - są niezwykle rozległe, zbudowane z zapasem na kolejne trzy-cztery dekady. Cały obiekt zajmuje obszar ok. 77 km2 czyli mniej więcej tyle co Tarnów.

Inwestycja
Ogłoszenie przetargu na budowę nowego lotniska miało miejsce w maju 2013 r. przy czym zgodnie z wymaganiami zamawiającego obiekt ma być budowany w kilku fazach. Pierwszą z nich zaplanowano na cztery lata przy budżecie na kwotę 11,6 mld euro. Całość projektu ma zostać zrealizowana do 2028 r., zaś przewidywany budżet całkowity to 26,2 mld euro (maksymalna planowana przepustowość portu to 200 mln pasażerów rocznie co teoretycznie może uczynić z  lotniska Yeni Havalimani (IST) największe lotnisko świata).
Projekt budowy nowego lotniska od początku wspierał prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan, wierząc, że dzięki niemu  Istambuł może stać się globalnym centrum lotniczym. Pomimo takiego „patronatu” nie obeszło się jednak bez problemów; w lutym 2014 r. turecki sąd nakazał wstrzymanie prac budowlanych. Przerwa miała związek z brakiem odpowiednich ekspertyz, których ostateczne przygotowanie zajęło prawie rok.

Cała budowa składa się łącznie z 8468 osobnych pod-projektów, przy których pracowało 9 tys. pracowników, w tym 366 w biurze projektowym
Przykład wart rozważenie z punktu widzenia naszego Centralnego Portu Lotniczego. Jak widać wyzwaniem jest nie tyle budowa samego lotniska, krytycznym elementem jest osiągnięcie odpowiedniej ekonomi skali. Moim skromnym zdaniem by projekt CPK był ekonomicznie opłacalny trzeba mieć rynek wewnętrzny znacznie większy niż Polska, przewoźnika „mocniejszego” niż LOT oraz budżet w kwocie nie mniejszej niż 8-10 mld euro (a póki co rząd przeznaczył na CPK zaledwie 300 mln zł jedynie na analizy i opracowania środowiskowe). Co do zasady jednak Okęcie w końcu się zatka więc nowe lotnisko na pewno będzie potrzebne. Jak zaczęto, w latach 20-tych XX w. budować Gdynię, to mało kto wierzył, że będzie to prawdziwie pełnomorski port. Z CPK może być podobnie …. albo tak jak z naszą pierwszą  elektrownią atomową, która nie powstała do dziś.
Zakończenie pierwszego etapu prac  i otwarcie Yeni Havalimani (IST) dla ruchu pasażerskiego miało miejsce 6 kwietnia 2019 r. Lotnisko zostało oddane z dwoma, a wkrótce potem trzema, pasami startowymi, których docelowo ma być sześć czyli więcej niż dziś ma Atlanta (5), Pekin (3), Dubaj (2) oraz Tokio (4).

Na nowym lotnisku przewidziano ponad 140 rękawów. Docelowo lotnisko ma posiadać trzy terminale o łącznej powierzchni 100 tyś. m2, w tym równowartość siedmiu boisk piłkarskich przestrzeni przeznaczonej na strefy wolnocłowe. W terminalach ma być niemal 500 stanowisk odpraw rozmieszczonych wokół 13 wysepek, jak również 228 stanowiskami kontroli paszportowej.
Wszystko to w celu zapewnienia płynnej obsługi pasażerów. W hali odlotów przeznaczono 22 tyś. mk2 powierzchni na saloniki lotniskowe, 32 tyś. mk2 na lokale gastronomiczne oraz 100 tyś. mk2 na sklepy i punkty usługowe.

Port będzie posiadać 70 tys. miejsc parkingowych. Dostępna będzie także aplikacja mobilna ułatwiająca pasażerom znalezienie ich samochodu na największym parkingu na świecie). Będzie tu można skorzystać z usługi pielęgnacji i kon¬serwacji pojazdu, stacji benzynowej oraz punktu ładowania aut elektrycznych.

W terminalu ma być 20 tys. miejsc siedzących dla oczekujących. Nad wszystkim będzie czuwać 9 tys. kamer przemysłowych. Władze lotniska podpisały także kontrakt na budowę lotniskowego hotelu marki Yotel, który będzie posiadał 451 pokoi – w tym 102 poza strefą kontroli bezpieczeństwa. Będzie to idealne rozwiązanie dla pasażerów tranzytowych, których będzie czekać długa przesiadka, a którzy jednak nie będą chcieli opuszczać lotniska.

Ogrom lotniska, szczególnie w części w której znajdują się poczekalnie, w połączeniu z ciągle niewielką liczbą pasażerów powoduje swoiste poczucie pustki, a nawet zagubienia.
Przeprowadzka
Wraz z otwarciem nowego lotnisk rozpoczęto zamykanie lotniska im. Atatürka, które obecnie obsługuje już tylko loty biznesowe i cargo. W planach władz tureckich jest zburzenie Atatürka i wybudowanie na jego miejscu największego parku miejskiego na świecie, w podobnym stylu jak nowojorski Central Park, czy londyński Hyde Park.

Tzw. wielka przeprowadzka, czyli przeniesienie wszystkich operacji lotniskowych ze starego portu lotniczego zaplanowano na zaledwie dobę (faktycznie operacja trwała 33 godziny). W jej trakcie z Atatürka Airport na Istanbul Airport przewieziono ponad 10 tysięcy urządzeń o łącznej wadze 47 tysięcy ton zajmujących powierzchnię równą 33 boiskom piłkarskim. Ciężarówki, którymi przetransportowano cały ten sprzęt, pokonały łącznie 400 tysięcy kilometrów, co równa się dziesięciokrotnemu okrążeniu ziemi. W operacji uczestniczyło ponad 1800 osób.

Wielki bazar
Już obecnie przestrzeń handlowa w hali odlotów ma ponad 39 tyś. mk2 z wieloma sklepami lokalnych oraz globalnych marek, których jest podobno ponad 400. Można tu nabyć m.in. pamiątki, słodycze, kosmetyki, odzież, obuwie, biżuterię, zabawki, tekstylia oraz elektronikę. Niestety ceny nie są jakieś nadzwyczaj atrakcyjne w stosunku do tych jakie proponują sklepy w Istambule.

Na lotnisku jest również wiele restauracji i punktów gastronomicznych, a nawet specjalistyczny szpital.

Architektoniczna perełka
Projekt architektoniczny lotniska łączy w sobie cechy futurystyczne z elementami nawiązującymi do tureckiej tradycji. Jej symbolem jest min. wieża kontroli ruchu lotniczego, która swoim kształtem przypomina tulipan, symbol Stambułu. Z kolei styl architektoniczny terminali nawiązuje wyglądem do kopuł starożytnych bizantyjskich kościołów, osmańskich meczetów, łaźni i wielu innych historycznych budowli.

Nowe lotnisko nazywa się też „zielonym”, dzięki możliwościom recyklingu oraz wykorzystania wody deszczowej. Póki co jednak krajobraz lotniska bardziej przypomina pustynię, bo jego budowie towarzyszyło masowe wylesienie.
Na bogato
Na lotnisku istnieje aż pięć saloników dla pasa¬żerów Klasy Biznes i członków programów lojalnościowych Miles&Smiles, Elitę Plus, Elitę oraz Star Alliance Gold i Corporate Club.
Salonik Turkish Airlines Business Lounge ma powierzchnię ponad 5500 mk2. i może pomieścić do 765 gości. Oprócz strefy kulinarnej znajduje się w nim.. 13 prywatnych apartamentów z prysznicami, oraz niewielka galeria otwarta przy współpracy z Muzeum Sztuki Współczesnej w Stambule.
Salonik Turkish Airlines Miles&Smiles ma ponad 5500 mk2. i może ugościć do 765 podróżnych. Znajduje się tu m.in. bogata strefa gastronomiczna, oferująca przysmaki kuchni lokalnej i międzynarodowej, jak również 11 prywatnych apartamentów z prysz¬nicami oraz strefa wypoczynku. Można tu także skorzystać z usługi masażysty i oferty rozrywkowej: konsoli wideo, symulatora golfa, kącika dla dzieci i centrum technologii, gdzie można zanurzyć się w wirtualną rzeczywistość - to tylko kilka z wielu opcji. W obu salonikach do dyspozycji podróżnych oddano także salki spotkań, bibliotekę oraz salę modlitewną.

Do saloniku Turkish Airlines Domestic Lounge wchodzi się specjalnym wejściem, które znajduje się poza terminalem. Znajdują się tu m.in. wygodne kanapy, strefa gastronomiczna z tureckimi potrawami, duży kącik dla dzieci, ściana multimedialna oraz sala modlitewna.

W wystroju saloników Business Qass (dla pasażerów Klasy Biznes) oraz Miles&Smiles projektanci inspirowali się motywem Morza Egejskiego. Przykładem może tu być nawiązująca do wpływów morskich ściana wstążkowa, która składa się z paneli drewnianych i niejako przepływa przez wszystkie saloniki.
Transport  i dojazd
Nowe lotnisko znajduje się w odległości ok. 35 kilometrów od centrum Istambułu. Mimo obietnic tureckich oficjeli, co do zapewnienia podróżującym szybkiego transportu do centrum miasta, planów tych nie udało się jeszcze zrealizować. Obecnie jedynym środkiem transportu publicznego docierający na lotnisko są autobusy.

Od października 2018 r. trasę między lotniskiem, a miastem obsługują publiczne autobusy (New Airport Transit Bus), zarządzane przez firmy HAVAİST (nr IST1, IST2, IST3, IST7 oraz IST19) oraz İETT (nr H2, H3 oraz H4). Czas podróży wynosi od 30 do 90 minut, w zależności od miejsca docelowego. Autobusy odjeżdżają średnio co 10 minut do Bakırköy (koszt biletu to 18 TL), a co 11 minut autobus do Yenikapı-Sirkeci (również 18 TL). Najpopularniejszym połączeniem jest autobus H-2, podążający w kierunku stacji metra Şişli-Mecidiyeköyis (koszt biletu 16 TL), skąd można przesiąść się bezpośrednio do wagonów linii M2.

Opis przystanków:
Linia H2 MECIDIYEKOY – ISTANBUL AIRPORT | Przystanki: Mecidiyekoy Metrobus – Caglayan – Nurtepe – Hasdal – Kemer Yolu – Orman Yolu – Kiyi Emniyeti – Ihsaniye Kavsagi – Istanbul Airport

Jako alternatywę warto rozważyć:
Linia IST19 TAKSIM – BESIKTAS – ISTANBUL AIRPORT | Przystanki: Taksim Abdulhakhamit Caddesi – Besiktas IETT Peronlar – Zincirlikuyu Metrobus – 4. Levent Metro – Istanbul Airport (z Placu Taksim (około 50 minut, 2,5TL), łatwo dojść do dzielnicy  Sultan Ahmet  w bezpośredniej bliskości Błękitnego Meczetu, Aya Sofya i Pałacu Topkapi oraz do do czy Eminönü – przystani nad Bosforem.

Przed wyjściem z lotniska trzeba koniecznie zaopatrzyć się w liry (bankomat) gdyż nie ma możliwości zapłaty za transport publiczny inną walutą. Najlepiej zaopatrzyć się w niskie nominały (5,10,20 lub 50 lir). Oczywiście, zawsze można skorzystać karty, ale tylko w taksówce.
Alternatywą może być minibus firmy Efendi Travel. Opłata za przejazd z nowego lotniska do centrum wynosi około 45 euro (80 euro w dwie strony). To atrakcyjna cena jeśli podróżuje się z dużą ilością bagażu.

Będzie lepiej
W nieodległej przyszłości centrum Stambułu (sta¬cja Gayrettepe) z lotniskiem ma łączyć nowa linia metra (o nazwie Mil). Przejazd ma trwać 25 minut.  Planowana jest również rozbudowa linii metra Marmaray, która ma docierać zarówno na lotnisko Istanbul Jeni Havalimani, jak i do portu im. Sabihy Gokcen na wschodnim krańcu miasta.

Trwają również przygotowania do budo¬wy szybkiego połączenia kolejowego, które ma przebiegać będzie przez niedawno ukończo¬ny trzeci most na Bosforze.

Oferta specjalna
Turkish Airlines dla osób korzystających z serwisu tej linii przygotowały ciekawą ofertę turystyczną. Jeśli przerwa w podróży wynosi minimum 9 godzin dla klasy biznes lub 12 godzin dla ekonomicznej, a wcześniej nie ma innego połączenia (wyjątek stanowi brak biletów na wcześniejsze połączenie), pasażerowie mogą skorzystać z hoteli zagwarantowanych przez tureckiego przewoźnika. Dla pasażerów biznesowych są to pięciogwiazdkowe hotele, dla klasy ekonomicznej – czterogwiazdkowe. W trakcie takiej wymuszonej przerwy w podróży można skorzystać z BEZPŁATNEJ, autokarowej wycieczki do Istambułu w programie której jest zwiedzanie Błękitnego Meczetu, Hipodromu oraz Hagi Sophi  (pieszo, z anglojęzycznym przewodnikiem)oraz dwa posiłku (śniadanie i obiad). Wyprawa trwa od 8.30 do 15.00. Czytaj więcej >

Jacek Zabielski 2019-07
 
Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem (*)

Brak komentarzy
(C) Jacek Zabielski kontakt@globtrotuar.pl
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego